Opgewekte stroom zelf gebruiken: met airco of warmtepompboiler

Geplaatst op 26 jun 2026

Heb jij zonnepanelen op je dak of wek je op een andere manier zelf stroom op? Door veranderingen in de salderingsregeling en dalende terugleververgoedingen wordt het steeds aantrekkelijker om deze opgewekte stroom zelf te gebruiken. Vooral apparaten als een airco en een warmtepompboiler kunnen daar een slimme rol in spelen. In dit blog leggen we uit hoe het zit.

Wat is overcapaciteit?

Overcapaciteit bij zonnepanelen ontstaat wanneer je panelen meer stroom opwekken dan je op dat moment verbruikt. Dat gebeurt vooral op zonnige middagen, als je panelen op vol vermogen draaien, maar je wasmachine, vaatwasser en andere apparaten uitstaan.

Die overtollige stroom gaat automatisch het net op. Onder de huidige salderingsregeling mag je die stroom nog wegstrepen tegen je verbruik op andere momenten. Maar vanaf 2027 ontvang je voor teruggeleverde stroom nog maar een kleine terugleververgoeding, die een stuk lager ligt dan het tarief dat je betaalt als je stroom afneemt van het net.

Betaal je nu een bepaald tarief per kWh voor stroom van het net, dan ontvang je na 2027 voor teruggeleverde stroom ongeveer 50% van dat tarief terug. In de praktijk kan dat lager uitvallen, afhankelijk van je leverancier. Heb je een dynamisch energiecontract waar de stroomprijs verschilt per uur, dan kun je zelfs moeten betalen voor stroom die je teruglevert op piekmomenten: dat zijn terugleverkosten.

Hoe kun je terugleverkosten voorkomen?

Terugleverkosten ontstaan omdat energieleveranciers kosten doorberekenen voor het verwerken van teruggeleverde stroom. De beste manier om dit te voorkomen is om bij zonnepanelen je zelfverbruik te verhogen. Dit betekent meer van je eigen zelf opgewekte stroom direct gebruiken, zodat er minder naar het net gaat.

Hoe voorkom je terugleverkosten? Dat doe je op twee manieren. De eerste is door grote stroomverbruikers overdag in te zetten op het moment dat je panelen veel stroom opwekken. De tweede manier is het opslaan van opgewekte stroom zodat je het later kunt gebruiken. We gaan er verder op in.

Zonnepanelen stroom direct gebruiken

De makkelijkste manier om je zelfverbruik te verhogen is grote stroomverbruikers inschakelen tijdens de piekuren van je zonnepanelen, meestal tussen 11.00 en 16.00 uur. Denk hierbij aan de wasmachine, vaatwasser of het opladen van een elektrische auto. Maar er zijn ook slimmere, structurele oplossingen.

Airco

Een airco is een van de meest efficiënte manieren om je opgewekte zonnestroom zelf te gebruiken. Op warme, zonnige dagen, precies wanneer je panelen het meest opwekken, warmt je huis het meest op. De airco verbruikt die stroom direct, zonder dat je terug hoeft te leveren aan het net. En omdat de split-airco zo efficiënt is, hou je in de meeste gevallen nog meer dan voldoende stroom over voor zaken zoals het draaien van de wasmachine of vaatwasser.

Daar komt bij dat een moderne airco ook in de winter kan verwarmen. Je kunt een airco met zonnepanelen dus het hele jaar door inzetten om je zelfverbruik te verhogen, niet alleen in de zomer.

Meer weten over de mogelijkheden? Lees verder over verschillende soorten airco’s. Wil je direct aan de slag? Bekijk dan onze mogelijkheden voor het laten installeren van een airco of gebruik onze calculator:

Bereken jouw installatie

Boiler

Je overcapaciteit inzetten met een airco is iets waar veel mensen aan denken. Maar wist je dat je zelf opgewekte stroom ook kunt inzetten voor je warm water voorziening? Een warmtepompboiler gebruikt zonne-energie om water op te warmen voor de douche en het kraanwater. Stel je warmtepompboiler in om overdag op te warmen, dan benut je automatisch de piekproductie van je zonnepanelen. Het warme water gebruik je vervolgens de hele dag en avond. Zo gebruik je je boiler eigenlijk als een soort batterij voor warm water. Een boiler is goed geïsoleerd, waardoor het warme water zijn temperatuur behoudt totdat je het gebruikt.

Zo kun je overcapaciteit van je zonnepanelen benutten met je boiler, zonder ook maar één kWh naar het net te sturen. Voor een warmtepompboiler kun je vaak subsidie krijgen en wist je dat netcongestie voor deze verduurzaming geen probleem is?

Opgewekte stroom opslaan in een thuisbatterij

Niet alle stroom die je overdag opwekt, kun je direct verbruiken. Een thuisbatterij lost dat op. Overdag laad je de batterij op met je zonnestroom, en ’s avonds gebruik je die opgeslagen energie voor je televisie, verlichting en andere apparaten. Je kunt de batterij bovendien opladen wanneer stroom goedkoop is en de opgeslagen energie op een later moment gebruiken.

Veel slimme thuisbatterijen kunnen automatisch inspelen op de onbalansmarkt. Daarbij wordt de batterij geladen of ontladen op momenten waarop het elektriciteitsnet daarom vraagt, wat extra inkomsten kan opleveren.

Een thuisbatterij is de meest complete oplossing om terugleverkosten te voorkomen, maar ook de grootste investering. Combineer je hem met een airco of warmtepompboiler, dan haal je het maximale uit je zonnepanelen. Houd er wel rekening mee dat de aanschaf een extra investering vraagt en dat de terugverdientijd afhankelijk is van je situatie en toekomstige ontwikkelingen op de energiemarkt.

Zelfverbruik verhogen: praktische tips

Naast de bovenstaande installaties zijn er een aantal eenvoudige dingen die je direct kunt doen om meer opgewekte stroom zelf te gebruiken:

  1. Plan grote apparaten overdag in.
    Zet de wasmachine, vaatwasser of droger aan tussen 11.00 en 16.00 uur, als je PV panelen op volle kracht draaien.
  2. Gebruik timers of slimme stekkers.
    Zo hoef je er zelf niet aan te denken en draaien apparaten automatisch op het juiste moment.
  3. Laad je elektrische auto overdag op.
    Thuis opladen tijdens de piekuren is een van de makkelijkste manieren om grote hoeveelheden zonnestroom direct te verbruiken.
  4. Stel je warmtepompboiler in op een dagprogramma.
    Laat hem automatisch opwarmen tussen 11.00 en 15.00 uur.
  5. Monitor je verbruik en opwekking.
    Met een energiemonitor zie je precies wanneer je panelen pieken zodat je er slim op kunt inspelen.

Aan de slag met het benutten van je overcapaciteit? Ontdek hoe wij je kunnen helpen:

Download onze brochure

 

Veelgestelde vragen over opgewekte stroom zelf gebruiken

  • Wat zijn terugleverkosten?

Terugleverkosten zijn kosten die energieleveranciers doorberekenen voor het verwerken van stroom die jij teruglevert aan het net. 

  • Wanneer stopt de salderingsregeling?

Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling volledig. Tot en met 31 december 2026 kun je nog gewoon salderen zoals je gewend bent.

  • Wat is de beste manier om terugleverkosten te voorkomen?

Zelfverbruik verhogen is de meest effectieve manier. Dat kan bijvoorbeeld met een airco, zonnepanelen of een thuisbatterij. 

  • Zijn zonnepanelen na 2027 nog de moeite waard?

Ja. Stroom die je zelf verbruikt, levert altijd een besparing op, ongeacht de salderingsregeling. De terugverdientijd kan iets langer worden, maar zonnepanelen blijven een goede investering, zeker in combinatie met een airco, warmtepompboiler of thuisbatterij.

  • Is een warmtepompboiler rendabel met zonnepanelen?

Zeker. Een warmtepompboiler is rendabel. Deze is juist ontworpen om slim samen te werken met zonnepanelen. Hij verwarmt water op het moment dat jouw panelen pieken, gebruikt daarvoor weinig stroom en levert veel warmte. Zo benut je overcapaciteit direct en voorkom je terugleverkosten.

Tim
Geschreven met input van onze specialist

Tim

Mede-eigenaar

Na jaren actief te zijn geweest als koelmonteur bij één van de grootste koeltechnische installatiebedrijven van Nederland, heb ik in maart 2020 de stoute schoenen aangetrokken en het initiatief genomen om Nova Clima op te richten. Onze overtuiging? Goed en helder advies in combinatie met verzorgde en kundige uitvoering leidt tot tevreden klanten. Zo werken wij samen in en aan een prachtig bedrijf. 

Op dagelijkse basis vervul ik de rol van hoofdmonteur. Ik hou mij bezig met servicewerkzaamheden, coördineren en aanleggen van nieuwbouw installaties.  

Bekijk profiel